مركز فقه الأئمة الأطهار (ع)
37
نشست هاى علمى مركز فقهى أئمه أطهار (ع) (فارسى)
دكتر حسن امامى تازه منتشر شده بود . قبل از ايشان دو كتاب حقوقى ديگر نوشته شده بود يكى به نام مرحوم حائرى شاه باغ در شرح قانون مدنى كه آن هم مباحثهء مرحوم حاج شيخ عبدالكريم بود و يك فقيهى نوشته بود ، توجهى نمىكردند . ديگرى هم كتاب مرحوم شايگان بوده است . شما اين موضوع را شنيدهايد كه مرحوم آقاى سيد محمد باقر صدر يكى از ابتكاراتش اين است كه قاعدهء قبح عقاب بلا بيان را منكر است و مىگويد قاعدهء قبح عقاب بلا بيان عقلى نيست . اين مطلب در تقريراتى كه سيد محمد هاشمى نوشته ، آمده است . در حالى كه در قم قبل از مرحوم آقاى داماد پذيرفته كه اين قاعده ، عقلى است . مرحوم آقاى داماد در المحاضرات قضيه را كاملًا عرفى مطرح كرده و مىگويد قبح عقاب بلا بيان مخصوص زمانى است كه مولا امكان بيان برايش باشد . اگر مولا برايش امكان بيان نباشد و عبد بداند كه مولا خيلى چيزها مىخواهد كه به دلايلى نمىتواند بگويد ، مثل اينكه مولا در زندان باشد يا دستهايش بسته باشد در اين صورت قاعده قبح عقاب بلا بيان راه ندارد و اين سبك باز هم سبك آقاى بروجردى و ديگران است ، امام خمينى در تهذيب الاصول بيشتر مباحث را اجتناب مىكند از استدلالات عقلى و مىگويد عرفى است . اما آقا سيد محمد باقر صدر كاملًا تحت تأثير علوم روز قرار گرفته است . اين از شعارهاى مدرن حقوق روز است كه جهل به قانون رافع